Thursday, 8 October 2020

રે પંખીડા! સુખથી ચણજો

 રે પંખીડા! સુખથી ચણજો, ગીત વા કાંઈ ગાજો;

શાને આવા મુજથી ડરીને ખેલ છોડી ઊડો છો?


પાસે જેવી ચરતી હતી આ ગાય, તેવો જ હું છું;

ના, ના, કો દી તમ શરીરને કાંઈ હાનિ કરું હું.


ના પાડી છે તમ તરફ કૈં ફેંકવા માળીને મેં;

ખુલ્લું મારું ઉપવન સદા પંખીડાં સર્વને છે.


રે રે! તોયે કુદરતથી મળી ટેવ બીવા જનોથી;

છો બીતાં તો મુજથી પણ સૌ ક્ષેમ તેમાં જ માની.


જો ઊડો તો જરૂર ડર છે, ક્રુર કો હસ્તનો હા!

પાણો ફેકેં તમ તરફ રે! ખેલ એ તો જનોના.


દુ:ખી છું કે કુદરત તણા સામ્યનું ભાન ભૂલી;

રે રે! સત્તા તમ પર જનો ભોગવે ક્રુર આવી.

પસ્તાવો

તે હૈયાની ઉપર નબળા હસ્તથી ઘા કર્યો’તો
તેમાં લોહી નિરખી વહતું ક્રૂર હું તો હસ્યો’તો!

એ ના રોયું,તડફડ થયું કાંઈ ના કષ્ટથી એ,
મેં જાણ્યું કે જખમ સહવો રહેલ કરનારને છે!

કિન્તુ નિદ્રા મુજ નયનમાં ત્યારથી કાં ન આવી?
રોતું મારું હ્રદય ગિરિ શા ભાર નીચે દબાઈ!

રે રે! તે ઘા અધિક મુજને મ્રુત્યુથી કાંઈ લાગ્યો,
એ અંગારો મુજ જિગરનાં મૂળને ખાઈ જાતો!

કેવો પાટૉ મલમ લઈને બાંધવા હું ગયો’તો!
તે જોઈને જખમી નયને ધોધ કેવો વહ્યો’તો!

એ અશ્રુ, એ જખમ, મુખ એ, નેત્ર એ, અંગ એ એ
બોલી ઉઠ્યાં પરવશ થયાં હોય સૌ એમ હેતેઃ-

“વ્હાલાં! વ્હાલાં! નવકરીશ રે! કાંઈ મ્હારી દવા તું!
“ઘા સહનારું નવ સહી શકે દર્દ તારી દવાનું !

“ઘા દે બીજો! અગર મરજી હોય તેવું કરી લે!
“તારું તેનો જરૂર જ, સખે પૂર્ણ માલિક તું છે.”

ત્યારે કેવાં હ્રદય ધડક્યાં સાથ સાથે દબાઈ!
વ્યાધિ તેની, મુજ જિગરની પૂર્ણ કેવી ભૂલાઈ!

ઘા રૂઝાયો, સમય બહુ એ ક્રૂર ઘા ને થયો છે,
તોયે તેનું સ્મરણ કરતાં નેત્ર ભીનાં વહે છે!

હા! પસ્તાવો વિપુલ ઝરણું સ્વર્ગથી ઉતર્યું છે,
પાપી તેમાં ડૂબકી દઈને પુણ્યશાળી બને છે,

ઓહો! કેવું સ્મરણ મધુરું પાપનું એ ધરે છે!
માફી પામ્યું કુદરત કને એમ માની ગળે છે!

રાજ્યોથી કે જુલમ વતી કે દંડથી ના બને જે
તે પસ્તાવો સહજ વહતાં કાર્ય સાધી શકે છે!

હું પસ્તાયો, પ્રભુ પ્રણયીએ માફી આપી મને છે,
હું પસ્તાયો, મુજ હ્રદયની પૂર્ણ માફી મળી છે.